Skip to content

การเตรียมตัวก่อนทำบัลลูนหลอดเลือดหัวใจ

December 13th, 2012

Webmaster

การเตรียมตัวก่อนทำบัลลูนหลอดเลือดหัวใจ

เดี๋ยวนี้ การรักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบมักจะนิยมทำกันโดยการทำบัลลูนขยายหลอดเลือดพร้อมๆ กับการใส่ขดลวด แทนที่จะต้องรักษาด้วยการทำผ่าตัดต่อหลอดเลือดหัวใจหรือการผ่าตัดบายพาส
เนื่องจากการรักษาด้วยการบัลลูนและใส่ขดลวดนั้นสามารถทำได้ง่ายกว่า  ไม่ต้องเสี่ยงต่อการดมยาสลบ “ไม่มี” รอยแผลผ่าตัด คนไข้พักในโรงพยาบาลคืนเดียวหรือบางครั้งทำเช้ากลับบ้านเย็นวันเดียวกันก็ยังได้ ไม่ต้องถูกใส่ท่อช่วยหายใจ หรือสายสวนปัสสาวะซึ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อ และผลแทรกซ้อนรุนแรงระหว่างทำ  เช่น หัวใจวาย  หัวใจล้มเหลว  อัมพาตหรืออัมพฤกษ์ และโอกาสเสียชีวิตน้อยกว่าการผ่าตัดเป็นหลายสิบเท่า


แต่การรักษาทั้งสองวิธีนั้น ไม่ได้ทำให้คนไข้หายขาดจากโรค ….ซึ่งข้อนี้คนไข้ที่ได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัดบายพาส มักจะเข้าใจผิด (คิดว่าเหมือนการผ่าตัดไส้ติ่งหรือนิ่วในถุงน้ำดี)  ว่าผ่าตัดแล้วหายขาด  แต่ถ้าโรคกลับมาเป็นใหม่นั้นการทำบัลลูนหรือใส่ขดลวดสามารถทำซ้ำอีกกี่หนก็ได้  ไม่ได้เพิ่มความยากลำบากหรือความเสี่ยงต่อการทำมากนัก  ต่างจากการทำผ่าตัดบายพาส  ถ้าต้องจำเป็นต้องทำซ้ำจะมีความยากลำบากในการผ่าตัดและความเสี่ยงของการผ่าตัดครั้งที่สองก็สูงขึ้นมากหลายเท่า
อย่างไรก็ตาม การรักษาด้วยวิธีขยายหลอดเลือดทำบัลลูนใส่ขดลวดนั้น  ถ้าจะให้ได้ผลดีและมีความเสี่ยงน้อยลง คนไข้ควรจะได้รับการเตรียมตัวมาให้ดีด้วย
ในการขยายหลอดเลือดทำบัลลูนนั้น  คนไข้จะต้องได้รับการฉีดสีดูหลอดเลือดหัวใจไปด้วยระหว่างที่ทำ  ดังนั้นคนไข้จะต้องอดอาหารก่อนมาทำอย่างน้อย 4 ชั่วโมง เพราะคนไข้อาจจะมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ระหว่างทำได้……  อาการคลื่นไส้ อาเจียนนี้ มักเกิดในสมัยก่อนๆ  ที่ยังใช้สารทึบรังสี (สี) แบบเก่าๆ  ในปัจจุบันนี้ไม่ค่อยเกิดขึ้นบ่อยนัก
สารทึบรังสีนี้ อาจมีผลกระทบต่อการทำงานของไตได้  ในรายที่ไตอาจจะมีสภาพไม่ปกติ  เช่น ในคนที่เป็นเบาหวานหรือผู้สูงอายุ  ดังนั้น ผมมักจะแนะนำให้คนไข้ดื่มน้ำมากๆ เป็นพิเศษในช่วง 1 – 2 วันก่อนมาทำการขยายหลอดเลือด  จะให้คนไข้ดื่มน้ำมากจนกระทั่งสังเตเห็นสีปัสสาวะตัวเองใสเหมือนน้ำประปา
ในเรื่องของการเตรียมพร้อมนี้ ยาเบาหวานบางตัวที่จะมีผลกระทบต่อการทำงานของไต ที่ควรจะต้องงด 3 – 5 วันล่วงหน้า   แต่ที่ตรงกันข้ามกับการผ่าตัดก็คือ เรื่องของยาต้านเกร็ดเลือด หรือยาที่ทำให้เลือดใสที่ไม่จำเป็น (หรือไม่ควร) งดก่อนมาทำบัลลูน  เพราะในการทำบัลลูนใส่ขดลวดนั้นเราไม่อยากให้มีลิ่มเลือดไปเกาะที่บนขดลวด ซึ่งอยู่ในหลอดเลือดหัวใจ เพราะถ้ามีเกร็ดเลือดหรือลิ่มเลือดเกาะแล้วก็จะทำให้มีการอุดตันเฉียบพลันในหลอดเลือด  แทนที่จะเป็นผลดีกลับกลายเป็นผลร้ายได้  ตรงกันข้ามกับการผ่าตัดซึ่งมีแผลและการตัดต่อต่างๆ มากมาย  หมอผ่าตัดจึงต้องการให้ผู้ป่วยหยุดยาเหล่านี้ก่อนมาทำการผ่าตัด
นอกจากการเตรียมตัวเหล่านี้แล้ว ก็มีแต่เรื่องต้องเตรียมใจกันล่ะครับ……  เป็นที่เข้าใจกันดีว่า คนไข้ทุกคนคงต้องมีความวิตกกังวล เพราะอยู่ๆ ก็จะมีคนไปแหย่และแยงหัวใจ  แต่ถึงจะเครียดกังวลอะไรเมื่อถึงเวลานั้นก็คงช่วยไม่ได้มาก   ควรทำใจสบายๆ ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของหมอที่ทำดีกว่า  เพราะการรักษาด้วยการทำบัลลูนขยายหลอดเลือดนั้น  เกินร้อยละ 90 จะได้ผลดีและมีเพียง 1 ใน 1,000 หรือน้อยกว่านั้นที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง


ผมมีคนไข้คนหนึ่ง เป็นผู้ชายอายุ 70 ปีเศษๆ   มาด้วยอาการอึดอัดหายใจลำบากเวลาเดิน มีอาการมา 3 – 4 เดือนก่อนหน้าที่จะได้พบกัน  และในช่วง 2 – 3 อาทิตย์ก่อนที่จะมานั้น ยังเริ่มมีอาการจุกที่กลางหน้าอกโดยเฉพาะหลังรับประทานอาหารอิ่มมากๆ
ผมให้เดินสายพานตรวจพร้อมๆ กับการทำอัลตร้าซาวด์หัวใจ พบว่า มีลักษณะของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดมาก ซึ่งก็น่าจะเกิดจากการที่มีหลอดเลือดหัวใจตีบหลายแห่ง  จึงแนะนำไปว่าควรได้รับการฉีด (สารทึบรังสี) สีตรวจหลอดเลือดหัวใจ  และเตรียมพร้อมเพื่อทำบัลลูนขยายหลอดเลือดหัวใจด้วย …..ผมให้ยาต้านเกร็ดเลือดไปพร้อมกับแนะนำเรื่องการดื่มน้ำ และยาที่ต้องงด และการอดอาหารก่อนมาทำการตรวจและรักษาดังกล่าว

คนไข้กับญาติถามว่าใช้เวลาทำนานแค่ไหน ซึ่งปกติผมจะบอกไว้คร่าวๆ ว่า  การฉีดสีใช้เวลาประมาณ 15 – 30 นาที  การทำบัลลูนต่อจะใช้เวลาอีกประมาณ 30 – 45 นาที  แต่ถ้ารวมถึงการเตรียมทำความสะอาดหมอเปลี่ยนเสื้อผ้า และอุปกรณ์ต่างๆ  ซึ่งกว่าคนไข้จะออกจากห้องตรวจได้ก็ประมาณ 1 ชั่วโมงถึง 1 ชั่งโมงครึ่ง
คนไข้คนนี้ พอตรวจและทำการฉีดสีไปแล้ว พบว่า มีหลอดเลือดตีบ 3 เส้น ลักษณะเหมาะสมที่จะทำการรักษาด้วยวิธีการทำบัลลูนและใส่ขดลวดมากกว่าการทำผ่าตัดบายพาส!!  ผมจึงได้เชิญญาติๆ เข้ามาดูภาพผลการตรวจฉีดสีพร้อมๆ กับคนไข้  แล้วบอกว่าต้องทำบัลลูนต่อ คงใช้เวลาอีกประมาณ 30 นาที
พอทำเข้าจริงๆ ใช้เวลาเข้าไปร่วม 2 ชั่วโมง พอทำเสร็จเรียบร้อย ออกมาญาติๆ ถามกันใหญ่ คิดว่ามีปัญหาระหว่างที่ทำการขยายหลอดเลือดจึงต้องใช้เวลานานกว่าปกติ   แต่แท้ที่จริงการทำขยายหลอดเลือดที่ทำให้คนไข้รายนี้นั้นไม่ได้ยากกว่าปกติเลย  แต่ที่ทำให้เสียเวลานานก็เพราะคนไข้ต้องพักหยุดถ่าย ปัสสาวะทุกๆ 15 นาที……  แถมคนไข้ยังมีปัญหาเรื่องต่อมลูกหมากโตอีก กว่าจะถ่าย  ปัสสาวะได้แต่ละครั้งใช้เวลาร่วม 5 นาที!!!!
ภรรยาคนไข้เล่าให้ฟังทีหลังว่า “ก็เขาทำตามที่หมอบอกอย่างเคร่งครัดนี่คะ…. เพราะกลัวมาก!   สองวันก่อนมาตรวจนี้ คุณพี่แกดื่มน้ำไปร่วม 10 ลิตร  คืนก่อนที่มาก็ตื่นทั้งคืน  ทีแรกนึกว่าเครียดแต่จริงๆ แล้วลุกขึ้นไปเข้าห้องน้ำสิบกว่าครั้ง”
คนไข้คนนี้  เวลาที่ใช้ในการทำบัลลูนจริงๆ แค่ 35 นาที  แต่เวลาที่ใช้ในการถ่าย ปัสสาวะทั้งหมดรวมแล้ว 60 กว่านาที
คนไข้มาเล่าให้ผมฟังทีหลังว่า  การทำบัลลูนใส่ขดลวดนั้นง่ายกว่าการนอนถ่าย ปัสสาวะบนเตียงฉีดสี (ของคนที่ปัญหาเรื่องต่อมลูกหมาก) ตั้งแยะ!!!………..

 

บทความที่เกี่ยวข้อง

การตรวจหัวใจ
หัวใจกับความอ้วน
ยาหัวใจ (ตอน 1)
Bacterial endocarditis
An organic heart
โสม


ข้อคิดเห็นทั้งหมดนี้เป็นความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้อ่าน ไม่เกี่ยวข้องกับเจ้าของเว็บไซต์แต่อย่างใด โปรดแสดงความเห็นด้วยความสุภาพ ถ้าเป็นครั้งแรกที่คุณโพสต์แสดงความเห็น อาจจะมีการคัดกรองเนื้อหาได้ การแสดงความคิดเห็นควรอยู่ในประเด็น ห้ามโจมตีใส่ร้ายบุคคลอื่น หรือทำลิงค์ไปยังเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาไม่เกี่ยวข้องกัน ผู้ดูแลเว็บไซต์สามารถแก้ไขหรือลบความคิดเห็นได้ทุกกรณี

   

Your words are your own, not related to the owner of this website. So be nice and helpful if you can. If this is the first time you're posting a comment, it might go into moderation. Keep comments on topic, no personal attacks, external linking for unrelated content. Administrator has right to delete, edit comments for any reason.

Comments are closed.