Skip to content

สวนหัวใจ

March 25th, 2013

Webmaster

สวนหัวใจ

ทางการแพทย์ การสวนหัวใจ คือ การทำหัตถการ (ทำด้วยมือ ….น่าจะเป็นด้วยมือหมอหัวใจ) ที่ใช้ได้ทั้งสำหรับทั้ง “ตรวจ” และ “รักษา” โรคหัวใจ

“สวน” ในที่นี้ คือ การเดินทางย้อนทาง (คือไม่ใช่สวนดอกไม้  สวนผลไม้  สวนน้ำ หรือสวนญี่ปุ่น)  แต่การสวนหัวใจเมื่อพิจารณาให้ดีก็มีทั้งการสวนแบบย้อนทาง (ถ้าเป็นการขับรถยนต์ก็คงโดนตำรวจจับ) และแบบตามทาง (คือ วันเวย์ไปทางเดียวกัน) เดินของเลือด

เพราะการสวนหัวใจ (ไม่ว่าจะเพื่อการตรวจหรือรักษา) คือ การใส่สายสวน ซึ่งมีลักษณะคล้ายสายยางขนาดจิ๋วที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 – 2 มิลลิเมตร (เทียบได้ขนาดใกล้เคียงกับเข็มฉีดยาขนาดกลาง) ยาว 1 เมตรเศษๆ ทำด้วยวัสดุนิ่มๆ คล้ายสายยาง มีรูปร่างต่างๆ กัน

ถ้าเราใส่สายสวนเข้าทางหลอดเลือดแดง เราก็ต้องใส่สายสวนนี้ย้อน (สวน) ทางเดินเลือดไปเรื่อยๆ จนถึงหัวใจ แล้วเราจึงสามารถวัดความดันโลหิตที่ในห้องหัวใจหรือหลอดเลือดรอบๆ หัวใจที่ปลายสายสวนนั้นไปถึงได้ หรือในบางครั้งเราสามารถฉีดสารทึบรังสี (ที่หมอและคนทั่วๆ ไปเรียกสั้นๆ ว่า “ฉีดสี”) เข้าไปที่บริเวณดังกล่าวเพื่อถ่ายภาพเอ็กซเรย์ดู และเพื่อเป็นการ “ตรวจ” บริเวณนั้นๆ (คือ หัวใจด้านซ้าย) ได้ด้วย

นอกจากนี้ การใส่สายสวนเข้าทางหลอดเลือดดำ เราก็สามารถค่อยๆ ใส่สายนี้กลับไปที่หัวใจทางหลอดเลือดดำ ตาม (ไม่ย้อน) ทางเดินของเลือดเพราะเลือดดำ คือ เลือดที่ไหลกลับสู่หัวใจ (เช่นเดียวกับสายสวน)  ในการสวนหัวใจผ่านทางหลอดเลือดดำนี้ แพทย์ก็สามารถวัดความดันและฉีดสารทึบรังสีที่หัวใจหรือหลอดเลือดรอบๆ หัวใจอีกด้าน (คือด้านขวา) ได้เหมือนกัน

การสวนหัวใจนี้ ไม่ว่าจะเป็นการทำผ่านทางหลอดเลือดแดงหรือหลอดเลือดดำ เราสามารถทำผ่านบริเวณที่ขาหนีบ  ข้อพับแขนหรือข้อมือก็ได้ ขึ้นอยู่กับโรคที่ผู้ป่วยเป็นและความชำนาญของแพทย์  ในปัจจุบันนี้ หลังการสวนหัวใจ ผู้ที่ถูกสวนหัวใจไม่จำเป็นต้องนอนถูกผูกขา เหยียดแขนเป็นหลายๆ ชั่วโมงเหมือนสมัยก่อน เพราะสายสวนมีขนาดเล็กลงมากๆ และเดี๋ยวนี้ยังมียาและอุปกรณ์ที่ช่วยอุดผนังหลอดเลือดตรงบริเวณที่ถูกใส่สายสวนเพื่อช่วยทำให้เลือดหยุดไหลอีกด้วย

ในการ “สวน” หัวใจเพื่อฉีดสี “ตรวจ” หลอดเลือดที่เลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ เราจะทำผ่านหลอดเลือดแดง (เพราะเราตรวจหลอดเลือดแดง) ที่บริเวณขาหนีบ ข้อมือหรือข้อพับที่แขนก็ได้โดยการฉีดยาชาเฉพาะที่  คนไข้ไม่ต้องโดนวางยาสลบ

ตอนเริ่มต้นจะรู้สึกเจ็บ แสบๆ เล็กน้อยบริเวณที่ถูกฉีดยาชาเท่านั้น  หลังจากนั้นผู้ป่วยจะไม่รู้สึกเจ็บอีกเลยเพราะภายในหลอดเลือดที่มีสายสวนอยู่นั้นไม่มีเส้นประสาทที่รับความรู้สึกเจ็บปวด

ถ้าเป็นการสวนหัวใจเพื่อการ “ตรวจ” ทั่วๆ ไปจะใช้เวลาประมาณ 20 – 60 นาที หลังตรวจเสร็จแพทย์ก็จะเอาสายสวนออกจากตัวคนไข้  แล้วกดตรงบริเวณที่ไส่สายเข้าไปเพื่อให้เลือดหยุด หรือใช้ยา หรือใช้อุปกรณ์เพื่อช่วยให้เลือดหยุดได้เร็วขึ้นก็แล้วแต่กรณี

ถ้าไม่มีปัญหาแทรกซ้อนในการทำ ส่วนมากแล้วคนไข้ก็สามารถดื่มน้ำและรับประทานอาหาร (ที่ต้องงดก่อนมาตรวจอย่างน้อย 6 ชั่วโมง) ได้ทันที

การตรวจในสมัยปัจจุบัน เนื่องจากกล่องเครื่องมือเอกซเรย์เป็นระบบดิจิตอล จึงทำให้แพทย์สามารถรู้ผลได้ในทันที  ดังนั้นส่วนใหญ่หลังจาก “ตรวจ” สวนหัวใจและฉีดสีแล้ว  เราจึงสามารถสวน “รักษา” หลอดเลือดหัวใจที่อาจจะมีการตีบตันต่อไปได้เลย …..ถ้าคนไข้ได้รับการเตรียมพร้อมเพราะการรักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ เดี๋ยวนี้เรามักจะรักษาด้วยการทำบัลลูน ใช้ลูกโป่งขยายหลอดเลือดและใส่ขดลวดแทนการผ่าตัดทำบายพาส  เนื่องจากการรักษาด้วยการขยายหลอดเลือดนั้นทำได้เร็วกว่า……. มีผลข้างเคียงน้อยกว่า……..  ระยะพักฟื้นน้อยกว่า………… เสี่ยงน้อยกว่า…………….  โดยที่ผลการรักษาหลักๆ ทั้งในระยะสั้นและยาวไม่แตกต่างจากการทำผ่าตัดบายพาส

หลังการสวนหัวใจทั้งการตรวจหรือการรักษาทำบัลลูน  ถ้าทำเสร็จในตอนเช้าๆ บางครั้งโดยเฉพาะในต่างประเทศ  เย็นๆ คนไข้ก็อาจจะกลับบ้านได้ หรือส่วนใหญ่ในบ้านเราทั้งหมอและคนไข้เลือกที่จะนอนโรงพยาบาลหนึ่งคืน

ผมมีคนไข้คนหนึ่งที่ผมแนะนำให้ทำการตรวจ “ฉีดสี” ดูหลอดเลือดหัวใจ เพราะมีอาการเหนื่อย  หายใจไม่ทันเวลาเดินเร็วๆ โดยเฉพาะเวลาหลังรับประทานอาหารอื่นๆ  พอผมอธิบายข้อดีข้อเสีย เป็นที่เรียบร้อยแล้ว…………….

คนไข้         “ผมขอเลือก สี เองได้ไหมครับ?”
หมอนึกว่า คนไข้ทำงานกับบริษัทที่จำหน่ายสารทึบรังสีที่มีให้เลือกอยู่ 2 – 3 บริษัท จึงตอบไปว่า
“ได้ครับ”
คนไข้        “ผมขอสี ทาภายนอกที่ทนแดด ทนฝนหน่อยและขอสีฟ้านะครับ เพราะภรรยาผม
ชอบสีฟ้า”
หมอ        “…????…”   …..ที่ไหนได้ คนไข้ผมคนนี้มีธุรกิจเป็นตัวแทนจำหน่ายสีทาบ้าน!!!!

 

บทความที่เกี่ยวข้อง

อาหาร....ความอ้วน...โรคหัวใจ
การออกกำลังกายในผู้ป่วยโรคหัวใจ
Inflammation - the missing link
Aortic aneurysm
Healthy Tips
Change of women’s heart


ข้อคิดเห็นทั้งหมดนี้เป็นความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้อ่าน ไม่เกี่ยวข้องกับเจ้าของเว็บไซต์แต่อย่างใด โปรดแสดงความเห็นด้วยความสุภาพ ถ้าเป็นครั้งแรกที่คุณโพสต์แสดงความเห็น อาจจะมีการคัดกรองเนื้อหาได้ การแสดงความคิดเห็นควรอยู่ในประเด็น ห้ามโจมตีใส่ร้ายบุคคลอื่น หรือทำลิงค์ไปยังเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาไม่เกี่ยวข้องกัน ผู้ดูแลเว็บไซต์สามารถแก้ไขหรือลบความคิดเห็นได้ทุกกรณี

   

Your words are your own, not related to the owner of this website. So be nice and helpful if you can. If this is the first time you're posting a comment, it might go into moderation. Keep comments on topic, no personal attacks, external linking for unrelated content. Administrator has right to delete, edit comments for any reason.

Comments are closed.