Skip to content

แน่น……เจ็บ……ปวด……อึดอัด

February 3rd, 2014

Webmaster

แน่น......เจ็บ......ปวด......อึดอัด

คำในภาษาไทยนั้นมีให้เลือกใช้ ให้บรรยายได้หลากหลาย แต่บางครั้งก็มากจนกระทั้งไม่อาจแน่ใจได้ว่า คนพูดกับคนได้ฟังเข้าใจแบบเดียวกันหรือไม่ นี่ยังไม่รวมภาษาท้องถิ่นที่มีความแตกต่างกันอีก เช่น แน่นหน้าอก บางทีเรียกว่า ขัดดอก ยอกอก ที่ว่าควรจะเข้าใจให้ตรงกันก็เพราะว่า เส้นใยประสาทและจุดรับความรู้สึก ตามตำราฝรั่งเขาว่าต่างกันระหว่าง “เจ็บ” กับ “ปวด” ไม่มีใยประสาทนำความ “เจ็บ” ผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของอวัยวะนั้นๆก็ควรจะรู้สึก “ปวด” เท่านั้น แต่ถ้าบังเอิญอวัยวะใดไม่มีทั้งจุดรับและใยประสาทของความเจ็บและความปวด ต่อให้มีอะไรทิ่มแทงที่อวัยวะนั้นเท่าใดก็ไม่อาจรู้สึกได้ ตรงข้ามกับตำราพุทธ ไม่ว่าจะเป็นแน่น เจ็บ ปวด อึดอัด หรือแม้แต่ขัดหรือยอก ก็ล้วนแต่เป็นเวทนาที่เป็นทุกข์ทั้งสิ้น เพราะทุกข์คือ อะไรที่ไม่สามารถคงอยู่ได้ เราอยากเอาออกหรือให้หมดพ้นไปจากเราสรุปว่า ไม่ว่าจะอาการอะไรก็ตามที่นำผู้ป่วยมาหาแพทย์นั้น เป็นเรื่องของความทุกข์ทั้งสิ้น แพทย์มีหน้าที่บำบัดทุกข์ บำรุงสุข ซึ่งก็ต้องพยายามซักถามรายละเอียดของอาการจากผู้ป่วยให้ได้มากที่สุด เพื่อนำไปสู่การวินิจฉัยที่แม่นยำให้ได้ ไม่ใช่แค่เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่สิ้นเปลืองและบางครั้งยังหลอกให้เราหลงทางได้ง่ายๆอีกด้วย อาการของภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือหลอดเลือดหัวใจตีบนั้นตามตำราฝรั่งเขาว่าผู้ป่วยจะมีอาการ “เจ็บ” หน้าอก (Chest Pain)แต่ “เจ็บ” ในความรู้สึกของภาษาไทยเมื่อเทียบกับคำว่า “แน่น” หรือ “ปวด” แล้ว เจ็บจะเป็นความรู้สึกที่แหลมๆคมๆและมีขอบเขตที่ชัดเจนกว่าแน่นหรือปวดแต่ที่หัวใจนั้นจุดรับความรู้สึกที่จะให้บอกขอบเขตได้ชัดเจนนั้นไม่มี คนไทยน้อยคนที่มีอาการของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดจึงจะมาพบแพทย์ด้วยอาการ “เจ็บ” หน้าอก ในทางตรงกันข้าม คนไทยที่มีความผิดปกติของหลอดเลือดหัวใจ คือ มีหลอดเลือดที่นำเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจตีบ ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดนั้น มักจะมาพบแพทย์ด้วยอาการ “เหนื่อย” ซึ่งทำให้แพทย์ไทยตำราฝรั่งสับสนมากขึ้น คำว่า “เหนื่อย” ในตำราแพทย์ฝรั่งใช้คำว่า “ Dyspnea” ซึ่งแปลกลับเป็นไทยว่า “หอบ (เหนื่อย)” ซึ่งถ้าผู้ป่วยมีความรู้สึก “หอบเหนื่อย” แพทย์ตามตำราฝรั่งจะนึกถึงความผิดปกติที่ปอดก่อนที่หัวใจ (แต่ก็ยังเป็นความผิดปกติที่ปอดที่มีผลมาจากโรคที่หัวใจได้) อย่างไรก็ดี อาการจากกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดนั้น ไม่ว่าจะเป็นเจ็บ ปวด แน่น อึดอัด เหนื่อย หรืออะไรอีกก็ตาม มักจะมีลักษณะที่สำคัญก็คือ อาการดังกล่าวนั้น มักจะเป็นมากขึ้นหรือถูกกระตุ้นให้เกิดขึ้นเมื่อหัวใจทำงานหนักมากขึ้น เช่น จากการออกแรง จากความเจ็บปวด (ที่อวัยวะอื่นๆ) โมโห เครียด หรือนอนพักผ่อนไม่เพียงพอ ซึ่งอาการเหล่านั้นจะดีขึ้นหรือหายไปเมื่อหัวใจทำงานเบาลง ลักษณะเช่นนี้ บางคนอาจจะมีอาการแน่นหน้าอกเวลาเดิน แน่นหลังรับประทานอาหารอิ่มๆซึ่งเมื่อนั่งพักแล้วอาการดีขึ้น อาการบางอย่างมีความจำเพาะว่าน่าจะมาจากหัวใจมากกว่าอวัยวะอื่นๆก็คือ เรื่องอาการปวดร้าวเพราะบางครั้งบางคราวอาการปวดแน่นที่หัวใจอาจจะมีความรู้สึกปวดร้าวไปตามหัวไหล่ แขน ศอกและปลายนิ้วมือได้ทั้งสองข้าง แต่มักจะร้าวไปทางด้านซ้ายมากกว่าด้านขวา บางคนมีอาการปวดร้าวไปที่ต้นคอ ที่ท้ายทอยหรือที่ฟันกรามกับที่โคนลิ้น ถึงขนาดที่ว่า เคยมีผู้ป่วยหลงไปหาหมอฟันจนถูกถอนฟันกรามไปแล้วก็ยังมี แต่ที่สำคัญ ไม่ว่าจะเป็นเจ็บปวดลักษณะใดหรือที่ใด ถ้ามาจากหัวใจอาการจะมากขึ้นเมื่อหัวใจทำงานมากขึ้น เช่น ออกแรงและดีขึ้นเมื่อพัก ยกเว้นอาการที่รุนแรงมากๆ เพราะมีหลอดเลือดอุดตันเฉียบพลัน มีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายร่วมด้วย เพราะถ้าเป็นเช่นนั้น อาจเป็นขณะหลับอยู่หรือพักแล้วก็ไม่ดีขึ้น แต่ในลักษณะนี้อาการเจ็บปวดจะเป็นมากจนวินิจฉัยได้ไม่ยาก ข้อยกเว้นสำหรับผู้ป่วยโรคหัวใจที่เป็นเบาหวาน เพราะโรคเบาหวานนอกจากจะทำลายหลอดเลือดได้ทั้งตัวแล้ว ก็ยังทำลายเส้นประสาทต่างๆทั่วร่างกายอีกด้วย ซึ่งสาเหตุนี้ทำให้ผู้ป่วยโรคเบาหวานมักจะมีอาการชาตามปลายมือปลายเท้า ขนาดที่ว่าบางคนมีแผลเน่าเฟะตามปลายเท้าก็ยังไม่รู้สึกอะไร ที่หัวใจก็เช่นเดียวกัน สำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน บางครั้งถึงขนาดที่มีหลอดเลือดอุดตัน มีกล้ามเนื้อหัวใจตายไปแล้วก็ยังไม่มีอาการเจ็บปวดหรือแน่นหน้าอกเลย ผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบหลายรายมาพบแพทย์หนแรกก็มาด้วยเรื่องภาวะหัวใจล้มเหลว เพราะมีกล้ามเนื้อหัวใจตายไปมากแล้ว ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง อาการประเภทหนึ่งที่คนมักจะวิตกว่าเป็นอาการของหัวใจผิดปกติ คือ อาการเจ็บหน้าอกทางด้านซ้ายที่มีจุดกดเจ็บร่วมด้วย เพราะคิดว่าหัวใจคนเราอยู่ทางด้านซ้าย แต่แท้ที่จริงแล้วหัวใจคนเรานั้นอยู่เกือบกลางหน้าอกค่อนไปทางซ้ายเพียงเล็กน้อยเท่านั้น และอาการแน่นอึดอัดหน้าอกส่วนใหญ่จากหัวใจ ผู้ป่วยก็มักจะมีอาการตรงกลางหน้าอกได้บ่อยกว่าทางด้านซ้ายยิ่งกว่านั้น หัวใจเป็นอวัยวะที่อยู่ในทรวงอกคือ ถูกล้อมด้วยกระดูกซี่โครงกระดูกแผ่นหน้าอกและกล้ามเนื้ออีกหลายชิ้น เราไม่สามารถที่จะเอานิ้วจิ้มหรือเอามือกด แล้วทำให้เกิดความรู้สึกเจ็บหรือปวดขึ้นมาได้ ถ้าใครมีอาการเจ็บบริเวณหน้าอก แล้วมีจุดที่กดเจ็บหรือบางคนถึงกับว่า ถ้าได้นวดแล้วอาการดีขึ้นได้ อาการเหล่านี้ไม่น่าจะใช่อาการของความผิดปกติที่หัวใจ จะเห็นได้ว่า อาการของโรคหัวใจนั้นค่อนข้างสับสนและซับซ้อน ที่เล่าให้ฟังนี้ยังเป็นเพียงส่วนน้อย

ดังนน จึงมีคำแนะนำว่า ถ้าใครมีอาการที่สงสัยแค่สงสัย (วิตกหรือกังวล) ว่าจะเป็นอาการของความผิดปกติของหัวใจแล้ว ก็ขอให้คิดเสียก่อนว่า น่าจะมาจากหัวใจได้จนกว่าจะได้พบแพทย์ และได้ทำการตรวจวินิจฉัยจนถึงที่สุดด้วยการซักถามประวัติ ตรวจร่างกาย และใช้เครื่องมือตรวจวินิจฉัยตามความสมควร ผมมีคนไข้คนหนึ่ง เป็นหญิงสาวอายุประมาณ 20 ปีต้นๆรูปร่างหน้าตาดี มาพบผมด้วยอาการอึดอัด แน่นหน้าอกประมาณ 1 สัปดาห์ก่อนที่จะได้พบกัน เธอให้ประวัติว่า แน่นบริเวณกลางหน้าอก หายใจเข้าได้ไม่เต็มปอด ยิ่งเวลาเดินจะรู้สึกอึดอัดหายใจลำบากมากขึ้น แต่ไม่มีอาการปวดร้าวไปที่ใด ปกติเธอแข็งแรงดี ก่อนหน้านี้เล่นกีฬาเป็นประจำ ไม่สูบบุหรี่ ไม่มีประวัติโรคหัวใจในครอบครัว ระดับน้ำตาล ไขมันและความดันโลหิตของเธอก็อยู่ในเกณฑ์ที่ปกติ ผมมีความรู้สึกลึกๆแน่ใจว่า อาการของเธอไม่ใช่อาการของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดแน่ๆแต่เธอก็ได้ไปหาหมอมาหลายแห่งแล้ว ทุกคนได้แต่บอกเธอว่าไม่ใช่โรคหัวใจแน่ๆโดยไม่ได้ตรวจทดสอบอย่างละเอียด (ซึ่งก็ถูกต้องเพราะโอกาสที่เธอจะมีความผิดปกติของหัวใจนั้น คงเป็นไปได้น้อยมาก) และไม่ได้ให้คำตอบที่ชัดเจนไปว่า เธอเป็นอะไร จะรักษาอย่างไร นอกจากบอกว่าเธอ “เครียด” ผมจึงตัดสินใจให้เธอตรวจสมรรถภาพการทำงานของหัวใจด้วยการเดินสายพานร่วมกับการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ ซึ่งผลก็ยืนยันว่าสมรรถภาพของหัวใจของเธอดีมากๆและไม่มีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหลังจากเธอวิ่งบนสายพานอยู่นานเกือบ 15 นาที หลังจากผมบอกเธอว่า หัวใจเธอแข็งแรงเกินร้อย แต่ขอส่งเธอไปพบกับคุณหมอกายภาพเนื่องจากเธอมีจุดกดเจ็บจุดเล็กๆที่กลางหลังด้วย คุณหมอกายภาพของผมซึ่งเป็นผู้หญิงก็ได้ซักถามประวัติ และตรวจเธออย่างละเอียดแล้วก็โทร.มาบอกผมว่า สาเหตุที่คนไข้ของผมเจ็บหน้าอกนั้น มาจากเสื้อยกทรงที่เธอใส่มีขนาดเล็กเกินไปและตะขอเสื้อกดอยู่กลางหลังตลอดเวลา เธอเพิ่งเปลี่ยนยกทรงใหม่ทั้งหมดมาได้สัปดาห์กว่าๆพร้อมกับที่เริ่มมีอาการ อีก 1 เดือนต่อมา เธอผ่านมาที่โรงพยาบาล หลังจากเปลี่ยนยกทรงให้มีขนาดใหญ่ขึ้น (พอดีขึ้น) อาการต่างๆก็หายไป เธอผ่านมาจึงแวะมา “ขอบคุณ” ที่ทำให้เธอหายเครียดและหายแน่นหน้าอก……..

นิธิ มหานนท์

บทความที่เกี่ยวข้อง

บางสิ่งที่เปลี่ยนไป
ผู้หญิงกับโรคหัวใจ
เบาหวานกับหัวใจ
ลดความดันโลหิตกันเถอะ
ลิ้นหัวใจเทียม
กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง


ข้อคิดเห็นทั้งหมดนี้เป็นความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้อ่าน ไม่เกี่ยวข้องกับเจ้าของเว็บไซต์แต่อย่างใด โปรดแสดงความเห็นด้วยความสุภาพ ถ้าเป็นครั้งแรกที่คุณโพสต์แสดงความเห็น อาจจะมีการคัดกรองเนื้อหาได้ การแสดงความคิดเห็นควรอยู่ในประเด็น ห้ามโจมตีใส่ร้ายบุคคลอื่น หรือทำลิงค์ไปยังเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาไม่เกี่ยวข้องกัน ผู้ดูแลเว็บไซต์สามารถแก้ไขหรือลบความคิดเห็นได้ทุกกรณี

   

Your words are your own, not related to the owner of this website. So be nice and helpful if you can. If this is the first time you're posting a comment, it might go into moderation. Keep comments on topic, no personal attacks, external linking for unrelated content. Administrator has right to delete, edit comments for any reason.

1,368 comments on “แน่น……เจ็บ……ปวด……อึดอัด

  1. Pingback: Tulsa Sprinkler Systems

  2. Pingback: http://LouveredRoofs2.blogg.org/

  3. Pingback: BUY A VILLA IN MYKONOS

  4. Pingback: Male Escort

  5. Pingback: hawaii tech support

  6. Pingback: hide pics or videos etc

  7. Pingback: ice cream car hire

  8. Pingback: binary options signals

  9. Pingback: judi bola

  10. Pingback: Rc toys

  11. Pingback: divorce attorney westlake village ca

  12. Pingback: Atlanta AC Repair

  13. Pingback: GEICO CLAIMS

  14. Pingback: капа бокс

  15. Pingback: Agen domino qq online

  16. Pingback: bank fortunes

  17. Pingback: dog walking in ayliffe

  18. Pingback: upper back pain