Skip to content

การสวนหัวใจ

March 23rd, 2015

Webmaster

การสวนหัวใจ

ทางการแพทย์ การสวนหัวใจ คือ การทำหัตถการ (ทำด้วยมือ ….น่าจะเป็นด้วยมือหมอหัวใจ) ที่ใช้ได้ทั้งสำหรับทั้ง “ตรวจ” และ “รักษา” โรคหัวใจ

“สวน” ในที่นี้ คือ การเดินทางย้อนทาง (คือไม่ใช่สวนดอกไม้  สวนผลไม้  สวนน้ำ หรือสวนญี่ปุ่น)  แต่การสวนหัวใจเมื่อพิจารณาให้ดีก็มีทั้ง การสวนแบบย้อนทาง (ถ้าเป็นการขับรถยนต์ก็คงโดนตำรวจจับ) และแบบตามทาง (คือ วันเวย์ไปทางเดียวกัน) เดินของเลือด

เพราะการสวนหัวใจ (ไม่ว่าจะเพื่อการตรวจหรือรักษา) คือ การใส่สายสวน ซึ่งมีลักษณะคล้ายสายยางขนาดจิ๋วที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ประมาณ 1 – 2 มิลลิเมตร (เทียบได้ขนาดใกล้เคียงกับเข็มฉีดยาขนาดกลาง) ยาว 1 เมตรเศษๆ ทำด้วยวัสดุนิ่มๆ คล้ายสายยาง มีรูปร่างต่างๆ กัน

ถ้าเราใส่สายสวนเข้าทางหลอดเลือดแดง เราก็ต้องใส่สายสวนนี้ย้อน (สวน) ทางเดินเลือดไปเรื่อยๆ จนถึงหัวใจ แล้วเราจึงสามารถ วัดความดันโลหิตที่ในห้องหัวใจหรือหลอดเลือดรอบๆ หัวใจที่ปลายสายสวนนั้นไปถึงได้ หรือในบางครั้งเราสามารถฉีดสารทึบรังสี (ที่หมอและคนทั่วๆ ไปเรียกสั้นๆ ว่า “ฉีดสี”) เข้าไปที่บริเวณดังกล่าวเพื่อถ่ายภาพเอ็กซเรย์ดู และเพื่อเป็นการ “ตรวจ” บริเวณนั้นๆ (คือ หัวใจด้านซ้าย) ได้ด้วย

นอกจากนี้ การใส่สายสวนเข้าทางหลอดเลือดดำ เราก็สามารถค่อยๆ ใส่สายนี้กลับไปที่หัวใจทางหลอดเลือดดำ ตาม (ไม่ย้อน) ทางเดินของเลือด เพราะเลือดดำ คือ เลือดที่ไหลกลับสู่หัวใจ (เช่นเดียวกับสายสวน)  ในการสวนหัวใจผ่านทางหลอดเลือดดำนี้ แพทย์ก็สามารถวัดความดันและฉีดสาร ทึบรังสีที่หัวใจหรือหลอดเลือดรอบๆ หัวใจอีกด้าน (คือด้านขวา) ได้เหมือนกัน

การสวนหัวใจนี้ ไม่ว่าจะเป็นการทำผ่านทางหลอดเลือดแดงหรือหลอดเลือดดำ เราสามารถทำผ่านบริเวณที่ขาหนีบ  ข้อพับแขนหรือข้อมือก็ได้ ขึ้นอยู่กับโรคที่ผู้ป่วยเป็นและความชำนาญของแพทย์  ในปัจจุบันนี้ หลังการสวนหัวใจ ผู้ที่ถูกสวนหัวใจไม่จำเป็นต้องนอนถูกผูกขา เหยียดแขนเป็นหลายๆ ชั่วโมงเหมือนสมัยก่อน เพราะสายสวนมีขนาดเล็กลงมากๆ และเดี๋ยวนี้ยังมียาและอุปกรณ์ที่ช่วยอุดผนังหลอดเลือดตรงบริเวณที่ถูกใส่สายสวนเพื่อช่วยทำให้เลือดหยุดไหลอีกด้วย

ในการ “สวน” หัวใจเพื่อฉีดสี “ตรวจ” หลอดเลือดที่เลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ เราจะทำผ่านหลอดเลือดแดง (เพราะเราตรวจหลอดเลือดแดง) ที่บริเวณขาหนีบ ข้อมือหรือข้อพับที่แขนก็ได้โดยการฉีดยาชาเฉพาะที่  คนไข้ไม่ต้องโดนวางยาสลบ

ตอนเริ่มต้นจะรู้สึกเจ็บ แสบๆ เล็กน้อยบริเวณที่ถูกฉีดยาชาเท่านั้น  หลังจากนั้นผู้ป่วยจะไม่รู้สึกเจ็บอีกเลยเพราะภายในหลอดเลือด ที่มีสายสวน อยู่นั้นไม่มีเส้นประสาทที่รับความรู้สึกเจ็บปวด

ถ้าเป็นการสวนหัวใจเพื่อการ “ตรวจ” ทั่วๆ ไปจะใช้เวลาประมาณ 20 – 60 นาที หลังตรวจเสร็จแพทย์ก็จะเอาสายสวนออกจากตัวคนไข้  แล้วกดตรงบริเวณที่ไส่สายเข้าไปเพื่อให้เลือดหยุด หรือใช้ยา หรือใช้อุปกรณ์เพื่อช่วยให้เลือดหยุดได้เร็วขึ้นก็แล้วแต่กรณี

ถ้าไม่มีปัญหาแทรกซ้อนในการทำ ส่วนมากแล้วคนไข้ก็สามารถดื่มน้ำและรับประทานอาหาร (ที่ต้องงดก่อนมาตรวจอย่างน้อย 6 ชั่วโมง) ได้ทันที

การตรวจในสมัยปัจจุบัน เนื่องจากกล่องเครื่องมือเอกซเรย์เป็นระบบดิจิตอล จึงทำให้แพทย์สามารถรู้ผลได้ในทันที  ดังนั้นส่วนใหญ่หลังจาก “ตรวจ” สวนหัวใจและฉีดสีแล้ว  เราจึงสามารถสวน “รักษา” หลอดเลือดหัวใจที่อาจจะมีการตีบตันต่อไปได้เลย …..ถ้าคนไข้ได้รับการเตรียมพร้อม เพราะการรักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ เดี๋ยวนี้เรามักจะรักษาด้วยการทำบัลลูน ใช้ลูกโป่งขยายหลอดเลือดและใส่ขดลวดแทนการผ่าตัดทำบายพาส  เนื่องจากการรักษาด้วยการขยายหลอดเลือดนั้นทำได้เร็วกว่า……. มีผลข้างเคียงน้อยกว่า……..  ระยะพักฟื้นน้อยกว่า………… เสี่ยงน้อยกว่า…………….  โดยที่ผลการรักษาหลักๆ ทั้งในระยะสั้นและยาวไม่แตกต่างจากการทำผ่าตัดบายพาส

หลังการสวนหัวใจทั้งการตรวจหรือการรักษาทำบัลลูน  ถ้าทำเสร็จในตอนเช้าๆ บางครั้งโดยเฉพาะในต่างประเทศ  เย็นๆ คนไข้ ก็อาจจะกลับบ้านได้ หรือส่วนใหญ่ในบ้านเราทั้งหมอและคนไข้เลือกที่จะนอนโรงพยาบาลหนึ่งคืน

ผมมีคนไข้คนหนึ่งที่ผมแนะนำให้ทำการตรวจ “ฉีดสี” ดูหลอดเลือดหัวใจ เพราะมีอาการเหนื่อย  หายใจไม่ทันเวลาเดินเร็วๆ โดยเฉพาะ เวลาหลังรับประทานอาหารอื่นๆ  พอผมอธิบายข้อดีข้อเสีย เป็นที่เรียบร้อยแล้ว…………….
คนไข้ : “ผมขอเลือก สี เองได้ไหมครับ?”
หมอนึกว่า คนไข้ทำงานกับบริษัทที่จำหน่ายสารทึบรังสีที่มีให้เลือกอยู่ 2 – 3 บริษัท จึงตอบไปว่า “ได้ครับ”
คนไข้ “ผมขอสี ทาภายนอกที่ทนแดด ทนฝนหน่อยและขอสีฟ้านะครับ เพราะภรรยาผมชอบสีฟ้า”
หมอ  “…????…”
ที่ไหนได้ คนไข้ผมคนนี้มีธุรกิจเป็นตัวแทนจำหน่ายสีทาบ้าน!!!!

.นพ.นิธิ  มหานนท์

 

 

บทความที่เกี่ยวข้อง

โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ
ยาอมใต้ลิ้น
Weak Heart
The Importance Of all-round exercise
Live long and lively
ลิ่มเลือดในปอด


ข้อคิดเห็นทั้งหมดนี้เป็นความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้อ่าน ไม่เกี่ยวข้องกับเจ้าของเว็บไซต์แต่อย่างใด โปรดแสดงความเห็นด้วยความสุภาพ ถ้าเป็นครั้งแรกที่คุณโพสต์แสดงความเห็น อาจจะมีการคัดกรองเนื้อหาได้ การแสดงความคิดเห็นควรอยู่ในประเด็น ห้ามโจมตีใส่ร้ายบุคคลอื่น หรือทำลิงค์ไปยังเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาไม่เกี่ยวข้องกัน ผู้ดูแลเว็บไซต์สามารถแก้ไขหรือลบความคิดเห็นได้ทุกกรณี

   

Your words are your own, not related to the owner of this website. So be nice and helpful if you can. If this is the first time you're posting a comment, it might go into moderation. Keep comments on topic, no personal attacks, external linking for unrelated content. Administrator has right to delete, edit comments for any reason.

Comments are closed.