Skip to content

โรคหัวใจนักกีฬา

June 8th, 2015

Webmaster

โรคหัวใจนักกีฬา

คราวนี้จะเล่าให้ฟังกันเกี่ยวกับเรื่องของการออกกำลังล้วนๆ  ว่าจะมีผลดีและผลเสียต่อหัวใจของเราอย่างไรบ้าง

ใครที่ไม่เคยออกกำลัง…ไม่ชอบออกกำลัง…เกลียดการมีเหงื่อออกท่วมตัว แล้วคิดว่าชาตินี้จะไม่ขอเหนื่อยจากการออกกำลัง………… ไม่ต้องอ่านเรื่องนี้ด้วยครับ!!

ด้วยความที่อยากให้มีสุขภาพร่างกายโดยเฉพาะสุขภาพของหัวใจแข็งแรง ผมจึงมักจะยอมเสียเวลาชักชวน…. อธิบาย…. เกลี้ยกล่อม…. บังคับ และบางครั้งขู่เข็น (ทั้งๆ ที่บางคนอ้วนม คนไข้ ากๆๆๆ จนเข็นเท่าไหร่ก็ไม่เขยื้อน) ให้คนไข้ออกกำลังกายอยู่เสมอ ซึ่งก็ได้ผลบ้าง ไม่ได้ผลบ้าง  คำตอบที่ได้รับอยู่เสมอๆ คือ

“ไม่มีเวลา” (สงสัยพวกนี้นาฬิกาเดินเร็วกว่าปกติ)
“เวลาทำงานก็ออกกำลังอยู่แล้ว เพราะเดินไปเดินมาตลอดเวลา” (เดินๆ หยุดๆ ไม่นับครับ ต้องเดิน
อย่างต่อเนื่อง (ไม่หยุด) อย่างน้อย 20-30 นาที)
“งานมาก” (แต่คนอื่นเค้าทำงานวันละ 10-12 ชั่วโมง ยังมีเวลาออกกำลังเลยครับ!)
“กลับบ้านดึกแล้ว” (ก็ออกกำลังตอนเช้าได้นี่นา..)
“เพราะต้องออกจากบ้านไปทำงานแต่เช้า” (แล้วตอนเย็นรีบกลับบ้านมาออกกำลังกาย ทำดีให้หัวใจ
ตัวเองได้หรือเปล่า)
และอื่นๆ อีกมากมาย

ไม่รู้เหมือนกันว่า ทำไมคนไข้อีกส่วนหนึ่งไม่ว่าจะเป็นเจ้าของร้านขายก๋วยเตี๋ยว  ช่างตัดผม  ลูกจ้างพนักงานธนาคาร/บริษัท  เล่นกล  นักการเมือง  เจ้าของธุรกิจร้อยล้านพันล้าน  บางท่านเคยเป็นรัฐมนตรีหรือนายกรัฐมนตรี ซึ่งน่าจะ “ไม่มีเวลา”….”เดินไปเดินมาทั้งวัน”….”งานมาก” และมักจะออกจากบ้านแต่เช้าแล้วกลับบ้านดึก แต่ยังมีเวลาออกกำลังกายสม่ำเสมอ?  หรือว่าจะมีเวลาวันหนึ่งมากกว่า 24 ชั่วโมง  หรือไม่เคยต้องเจอรถติดในกรุงเทพฯ!!

คราวนี้ไม่ขออธิบายในรายละเอียดของวิธีการออกกำลังกายที่จะให้ได้ประโยชน์กับหัวใจ เพราะเพียงทำแค่เดินครั้งละ 30 นาทีอย่างต่อเนื่องกันให้ได้อาทิตย์ละ 3 – 4 ครั้งก็พอแล้ว …ฟังดูไม่ยากเลยใช่มั๊ยครับ ยิ่งถ้าลองนึกดูว่าในวันหนึ่งๆ ถึงแม้เราจะเหนื่อยหล้าจากทำงานหรือเดินทางเพียงใด แต่เราก็ยังต้องหาเวลาอาบน้ำ แปรงฟันอยู่ทุกวัน  ซึ่งการอาบน้ำ แปรงฟันและแต่งตัวก่อนเข้านอนก็ใช้เวลาร่วมเกือบครึ่งชั่วโมงเหมือนกัน   ดังนั้นถ้าคิดกันถือว่าการออกกำลังกายเป็นกิจวัตรประจำวันชนิดหนึ่ง (เหมือนอาบน้ำแปรงฟัน) ก็น่าจะทำได้ทุกวันๆ เช่นกัน (บางคนเข้าห้องส้วมยังใช้เวลานานกว่านี้ด้วยซ้ำ)

เมื่อไม่นานมานี้ มีข่าวนักกีฬาฟุตบอลระดับโลกเสียชีวิตขณะแข่งขันอยู่ ซึ่งสาเหตุที่ทำให้เสียชีวิตอย่างเฉียบพลันเช่นนั้น ร้อยเปอร์เซนต์น่าจะมีสาเหตุจากโรคหัวใจแน่ๆ!!…

จึงทำให้คนไข้ของผมมีเหตุผลเพิ่มขึ้นอีกที่จะไม่ออกกำลัง………?!?!

คนที่ไม่ชอบออกกำลัง ถ้าอ่านถึงตรงนี้แล้วคิดว่า ต่อไปจะไม่โดนหมอตื้อว่าให้ออกกำลัง ก็ขอให้อ่านต่อไปอีกสักหน่อยนะครับ!! (อย่าเพิ่งดีใจจนออกหน้า—หรือออกที่พุงก็ไม่ทราบ)

การออกกำลังกายที่สม่ำเสมออย่างถูกวิธีนั้นมีประโยชน์ต่อหัวใจเป็นอย่างยิ่ง สามารถป้องกันโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด และยังสามารถช่วยลดความดันโลหิต  ลดระดับน้ำตาลและลดระดับไขมันในเลือดได้เป็นอย่างดี  ที่สำคัญไปกว่านั้นก็ยังจะควบคุมให้น้ำหนักตัวของผู้ที่ออกกำลังกาย (ถ้าไม่รับประทานมากจนเกินไปนัก)  อยู่ในเกณฑ์ปกติซึ่งจะเป็นตัวช่วยลดโอกาสเกิดโรคหัวใจได้อีกทางหนึ่งด้วย

อย่างไรก็ดีต้องยอมรับว่า ไม่มีข้อมูลที่ชัดเจนว่าการออกกำลังกายอย่างหักโหมจะส่งผลดีต่อการป้องกันโรคหัวใจด้วย  แต่กลับมีรายงานว่า การออกกำลังกายอย่างหักโหมและไม่ถูกวิธีนั้น จะทำให้มีโอกาสเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน และเสียชีวิตกระทันหันได้   มีข้อมูลจากต่างประเทศว่า ร้อยละ 10 – 17  ของผู้ที่มีหัวใจหยุดเต้นกระทันหันนั้น มักเกิดในขณะที่ออกกำลังกายหรือช่วงหลังจากออกกำลังกายไม่นานนัก  แต่ในรายงานนี้ไม่ได้บ่งบอกถึงระดับความหนักเบาของการออกกำลังกายร่วมด้วย  ซึ่งรายงานนี้สอดคล้องกับข้อมูลที่เราทราบกันดีในหมู่แพทย์หัวใจว่า  ประมาณ 1 ใน 5,000 ของผู้ที่ได้รับการตรวจสมรรถภาพหัวใจด้วยการวิ่งบนสายพาน มีโอกาสที่หัวใจจะหยุดเต้นกระทันหันได้โดยที่ไม่เคยมีประวัติโรคหัวใจมาก่อน (แต่ว่าในผู้ที่เกิดหัวใจหยุดเต้นกระทันหันจากการเดินสายพานนี้ มักไม่เสียชีวิต เนื่องจากว่าได้รับการช่วยชีวิตทันท่วงทีในสถานพยาบาลที่มีความพร้อม)

ในทางตรงกันข้ามมีการวิจัยอีกมากมายที่ยืนยันว่า การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและถูกวิธี สามารถป้องกันโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันและหัวใจหยุดเต้นอย่างกระทันหันได้เป็นอย่างดี  และที่สำคัญคือ ผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำๆ จะมีชีวิตที่ยืนยาวกว่าและแข็งแรงกว่าคนไม่ออกกำลัง และคนที่เป็นโรคหัวใจไม่ว่าโรคหลอดเลือดหัวใจหรือภาวะหัวใจวาย  การออกกำลังที่ถูกต้องจะทำให้อายุยืนยาวขึ้นและอาการต่างๆ ลดน้อยลงมาก

ส่วนการเสียชีวิตอย่างเฉียบพลันของนักกีฬานั้น ในประเทศสหรัฐอเมริกาซึ่งมีการเล่นกีฬาอาชีพมากกว่าในประเทศเรานั้น มีรายงานการเสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับการเล่นกีฬาอยู่ประมาณ 10 – 20 ราย/ปี  และมีรายงานการเสียชีวิตกระทันหันขณะที่ฝึกหนักของทหารเกณฑ์ประมาณ 1 ใน 200,000 ราย/ปี  ซึ่งใกล้เคียงกับกลุ่มนักวิ่งมาราธอนที่มีอายุน้อยและออกกำลังกายอย่างหักโหม

ผู้ที่อายุน้อยและเสียชีวิตอย่างกระทันหันนี้มักจะมีความผิดปกติของหัวใจร่วมอยู่ด้วย ส่วนใหญ่เกิดจากการที่กล้ามเนื้อหัวใจหนาและมีเป็นส่วนน้อยที่เป็นความผิดปกติของหลอดเลือดที่เลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจซึ่งต่างจากการเสียชีวิตในนักกีฬาที่อายุมากกว่า 35 ปี ซึ่งมักจะมีสาเหตุมากจากความผิดปกติของโรคหลอดเลือดที่เลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ

ที่เล่ามาให้ฟังทั้งหมดนี้ ไม่ใช่จะขู่และทำให้กลัวไม่อยากออกกำลังกายกัน  แต่กลับชี้ให้เห็นว่าการออกกำลังที่ถูกต้องและเหมาะสมกับสภาพร่างกายและอายุมีความจำเป็นอย่างยิ่งและจำทำให้หัวใจของเราแข็งแรงอีกด้วย

ปัจจุบันนี้มีแพทย์เชี่ยวชาญทางโรคหัวใจมีความชำนาญในการฟื้นฟูและส่งเสริมสมรรถภาพความแข็งแรงของหัวใจ ทั้งในคนที่ยังไม่มีโรคและคนที่เป็นโรคแล้ว  แพทย์เหล่านี้จะใช้เวลาในการศึกษาข้อมูลส่วนตัวและโรคของแต่ละบุคคล เพื่อวางแผนในการออกกำลังกายและรับประทานอาหารที่เหมาะสมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงของโรคหัวใจและพัฒนาหัวใจให้แข็งแรงขึ้น ด้วยการออกกำลังกาย ทำให้ทุกๆ คนสามารถออกกำลังกายได้

โดยออกกำลังกายแต่ไม่ต้องเหนื่อย (นัก)
และควบคุมอาหาร  (เพื่อไม่ให้อ้วน) โดยไม่ต้องหิว (มาก)
ที่สำคัญจะมีโปรแกรมการออกกำลังกายที่สนุกสนาน ไม่น่าเบื่ออีกด้วย!!

ใครที่อยากมีหัวใจและสุขภาพแข็งแรงก็ออกกำลังกันมากๆ (บ่อยๆ) นะครับ………

นิธิ มหานนท์

บทความที่เกี่ยวข้อง

ยาอะไร
หัวใจหลายอาชีพ
เหล้าใหม่ในขวดเก่า
นอนกรนเสี่ยงเป็นโรคหัวใจ หรือไม่?
The Importance of Water
The heart needs TLC


ข้อคิดเห็นทั้งหมดนี้เป็นความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้อ่าน ไม่เกี่ยวข้องกับเจ้าของเว็บไซต์แต่อย่างใด โปรดแสดงความเห็นด้วยความสุภาพ ถ้าเป็นครั้งแรกที่คุณโพสต์แสดงความเห็น อาจจะมีการคัดกรองเนื้อหาได้ การแสดงความคิดเห็นควรอยู่ในประเด็น ห้ามโจมตีใส่ร้ายบุคคลอื่น หรือทำลิงค์ไปยังเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาไม่เกี่ยวข้องกัน ผู้ดูแลเว็บไซต์สามารถแก้ไขหรือลบความคิดเห็นได้ทุกกรณี

   

Your words are your own, not related to the owner of this website. So be nice and helpful if you can. If this is the first time you're posting a comment, it might go into moderation. Keep comments on topic, no personal attacks, external linking for unrelated content. Administrator has right to delete, edit comments for any reason.

Comments are closed.