Skip to content

หัวใจหลายอาชีพ

July 7th, 2015

Webmaster

หัวใจหลายอาชีพ

ภายในหนึ่งอาทิตย์ที่ผ่านมานี้  ผมมีคนไข้อายุน้อยระหว่าง 20 ปีต้นๆ ถึง 40 ปีเศษ เข้ามาโรงพยาบาลด้วยเรื่องกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันถึงสามคน!!!
กล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันนั้นเกิดจากการที่หลอดเลือดหัวใจถูกอุดตันอย่างทันทีทันใด ทำให้กล้าม เนื้อหัวใจขาดเลือดอย่างกะทันหัน  จึงขาดอาหาร ขาดออกซิเจน ซึ่งถ้าอุดตันนานเกิน 30 นาที กล้ามเนื้อหัวใจส่วนนั้นจะตายไป
ภาวะนี้ก็คือ การเกิด Heart attack นั่นเอง ส่วนมากมักจะเกิดในผู้ชายอายุ 45 ปีขึ้นไป  ส่วนผู้หญิงก็เป็นวัยหลังหมดประจำเดือนแล้ว ส่วนการที่เกิดภาวะนี้ในคนไข้อายุน้อยๆ มักจะมีสาเหตุมาจากการสูบบุหรี่  ไขมันในเลือดสูงจากกรรมพันธุ์ ในคนที่เป็นเบาหวานมานานๆ หรือในคนที่มีประวัติครอบครัวที่เกิดภาวะนี้ในอายุน้อยๆ เช่นกัน

คนไข้คนแรก อายุ 42 ปีเป็นผู้ชายทำธุรกิจ ไม่ค่อยได้ออกกำลังกายประจำนอกจากเล่นกอล์ฟในวันเสาร์-อาทิตย์ มีอาการอึดอัด ตึงๆ ที่หน้าอกด้านซ้าย  ลักษณะคล้ายๆ กล้ามเนื้ออักเสบมาได้ประมาณ 2 – 3 วันก่อนมาโรงพยาบาล  เช้าวันก่อนมามีอาการเจ็บหน้าอกค่อนข้างมากอยู่ 20 – 30 นาที  แต่ระหว่างทางมาโรงพยาบาลอาการก็หายไปได้เอง
คนไข้คนนี้ ไม่มีปัจจัยเสี่ยงใดๆ ของโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด…… ไม่เป็นเบาหวาน ความดันโลหิตปกติ  ไม่สูบบุหรี่  ระดับคอเลสเตอรอลในเลือดปกติ และก็ไม่มีประวัติโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดในครอบครัว  ….ความเสี่ยงที่มีจริงๆ เพียงอย่างเดียว คือ การไม่ออกกำลังกาย ซึ่งก็ทำให้ระดับไขมันประเภทดีๆ ที่เรียกว่า “เอ็ชดีแอล” (HDL Cholesterol) ต่ำกว่าปกติ…..  ไขมันชนิดนี้ยิ่งสูงยิ่งดี
คนไข้คนที่สองเป็นพระ อายุประมาณ 40 ปีกว่าๆ เหมือนกัน ….หลวงพี่สบายดีมาตลอด จำพรรษาอยู่ที่วัดบนดอยทางภาคเหนือ ท่านเล่าว่า ช่วง 2 – 3 เดือนหลังๆ นั้น ท่านเร่งทำความเพียรพยายามฝึกปฏิบัติทำกรรมฐานหนักมากจนไม่ค่อยได้พักผ่อน วันๆ หนึ่งได้นอนพักแค่ 2 – 3 ชั่วโมง
ประมาณ 1 อาทิตย์ก่อนเข้าโรงพยาบาล หลวงพี่เริ่มสังเกตว่ามีอาการแน่นที่กลางหน้าอกค่อนไปทางซ้าย เป็นๆ หายๆ ครั้งละ 5- 10 นาที และมักจะมีอาการเหนื่อยหายใจลำบากร่วมด้วยเวลาที่เดินขึ้นเนินบนดอย  2- 3 วันก่อนมาถึงโรงพยาบาลท่านมีอาการบ่อยมาก แต่หาทางลงมาจากดอยไม่ได้จนวันสุดท้าย ท่านเหนื่อยมาก ….. จนนอนราบไม่ได้ โชคดีที่ญาติๆ ท่านขึ้นไปพาท่านลงมาโรงพยาบาลสำเร็จ
หลวงพี่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงเลยนอกจากเรื่องไขมันในเลือดสูงเล็กน้อย  ที่ไม่ได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่องเพราะหยูกยาบนดอย ไม่สะดวกนักที่จะหารับประทานได้ง่ายๆ
คนไข้คนสุดท้ายเป็นผู้ชายอายุ 32 ปี สบายดีมาตลอดเหมือนกัน แต่สูบบุหรี่วันละ 1 ซอง ไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย มีพ่อเสียชีวิตจากโรคหัวใจและแม่เป็นเบาหวาน ความดันโลหิตสูง แล้วก็มีปัญหาเรื่องกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดด้วย!!
คนไข้คนหลังนี้ไม่มีอาการเตือนอะไรล่วงหน้าเลย แต่วันหนึ่งตื่นขึ้นมากลางดึกด้วยอาการแน่นกลางหน้าอกอย่างรุนแรง  พร้อมๆ กับมีอาการหน้าซีด เหงื่อออกท่วมตัว อาการแน่นนั้นเป็นตลอดเวลา 3- 4 ชั่วโมงก่อนมาถึงโรงพยาบาล
คนไข้ทั้งสามคนเมื่อมาถึงโรงพยาบาล …จากอาการก็บอกได้ว่า มีกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดรุนแรง และเมื่อทำการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) และเจาะเลือดดูระดับเอนไซม์ (Enzyme) ของกล้ามเนื้อหัวใจก็พบว่า มีลักษณะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน (Acute Myocardial Infarction หรือ Heart Attack)
เนื่องจากกล้ามเนื้อหัวใจตายนี้เกิดจากการอุดตันเฉียบพลันของหลอดเลือดที่เลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจด้วย “ลิ่มเลือด (Blood Clot) ในสมัยก่อนเราจะรักษาด้วยการให้ยาละลายลิ่มเลือด เพื่อให้หลอดเลือดนั้นหายอุดตัน   เลือดกลับไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจได้เหมือนเดิม
แต่การรักษาด้วยละลายลิ่มเลือดแบบเก่านี้ไม่ได้ผลในทุกรายและบางราย (ส่วนน้อย) เกิดผลข้างเคียงทำให้มีเลือดออกในสมอง หรือในกระเพาะหรือลำไส้ได้
ในปัจจุบันการรักษาที่แนะนำให้ใช้กันก็คือ การให้ยาต้านเกร็ดเลือด (Antiplatelets) ร่วมกับการขยายหลอดเลือดหัวใจและใส่ขดลวด ซึ่งก็คือ การทำบัลลูนนั่นเอง!!! (เฉพาะในที่ๆ ทำได้ ในต่างจังหวัดห่างไกลคงต้องใช้ยาละลายลิ่มเลือดเหมือนเดิม)
แต่การทำบัลลูนในภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันนี้ ต่างจากการทำบัลลูนขณะที่หลอดเลือดตีบ (ไม่ตัน) เฉยๆ เพราะถ้าเกิดการอุดตัน และอุดตันเฉียบพลันแบบที่เกิด Heart Attack นี้ภายในหลอดเลือดจะมีลิ่มเลือดอยู่มาก
ขณะที่ทำบางครั้งต้องพยายามดูดเอาลิ่มเลือดนั้นออกมาจากสายสวนให้ได้มากที่สุด ไม่เช่นนั้นเมื่อขยายด้วยบัลลูน ลิ่มเลือดที่มีอยู่จะกระจายหลุดไปอุดเส้นเลือดฝอยๆ ที่อยู่ปลายๆ ได้ที่สำคัญของการทำบัลลูนในภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน หรือ Heart Attack นี้ก็คือ ต้องทำด้วยความรวดเร็ว ยิ่งทำให้เลือดกลับไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจได้เร็วที่สุดเท่าไหร่ คนไข้จะยิ่งได้รับประโยชน์และมีโอกาสรอดชีวิตสูงมากขึ้นเท่านั้น


สำหรับคนทั่วๆ ไปก็พอช่วยสังเกตอาการของตัวเองได้ว่า จะเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน (Heart Attack) จากหลอดเลือด “อุดตัน” หรืออาการเจ็บหน้าอกจากกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด (Angina Pectoris) จากหลอดเลือด “ตีบ” โดยอาการของกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันนั้น  อาการแน่นหรืออึดอัด หายใจลำบากที่หน้าอกนั้น มักจะเกิดขึ้นภายในไม่กี่วันและอาการเป็นรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ และเป็นบ่อยขึ้นตามลำดับ……… ถ้ามีอาการแบบนี้ก็รีบไปพบหมอหัวใจด่วนเลยนะครับ!!!
คนไข้ทั้งสามคน เมื่อทำการฉีดสีก็พบว่า  มีหลอดเลือดหัวใจอุดตัน จึงทำการรักษาไปตามที่เล่ามาคือ  ดูดลิ่มเลือดออกแล้วทำบัลลูนและใส่ขดลวด  อาการแน่นอึดอัดหน้าอกก็หายไปอย่างรวดเร็ว  กลับบ้าน (วัด) หลังจากที่เข้ามาโรงพยาบาล 2 – 3 วัน
การรักษาในภาวะเฉียบพลันนั้น ถ้าคุ้นเคยดีก็ไม่ยากมาก แต่ที่ยากลำบาก ก็คือ การที่จะป้องกันไม่ให้คนไข้ทั้งสามคนกลับมาเป็นซ้ำอีกเพราะอายุยังน้อย  ถ้าไม่ได้รับการแนะนำที่ดี หรือคนไข้ไม่ช่วยตัวเองปฏิบัติตามคำแนะนำ คือ  ……………เลิกทำร้ายตัวเอง!!!  โอกาสที่จะกลับมาเป็นอีกก็จะสูงมาก
คนไข้คนแรก ผมแนะนำให้กลับไปออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ โดยให้หมอทีมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวจัดโปรแกรมที่เหมาะสม และวิธีออกกำลังกายที่ถูกต้อง และผมช่วย “หา” เวลาให้กับคนไข้นักธุรกิจคนนี้ได้ออกกำลังกายเพิ่มอีกวันละ 30 นาที โดย….. ตื่นเช้าขึ้น 15 นาที และนอนช้าลงอีกวันละ 15 นาที  แค่นี้ก็ได้เพิ่มมาอีกวันละ 30 นาทีแล้ว  ….แต่จะใช้เวลา 30 นาที เพื่อประโยชน์สุขภาพตัวเองหรืองานเพื่อเงินในธนาคารก็แล้วแต่!?!?…
สำหรับหลวงพี่ ผมแนะนำให้ฉันยาสม่ำเสมอ และพักผ่อนให้เพียงพอ ….ถ้าจะปฏิบัติธรรม ทำความเพียร ก็ใช้ทางสายกลาง ….. มัชชิมาปฏิปทา
ส่วนหนุ่มคนสุดท้าย ผมแนะนำไปว่าให้หยุดสูบบุหรี่เด็ดขาด และออกกำลังกายสม่ำเสมอ แต่ท่าทางจะหมดหวังที่สุดในคนไข้ทั้งสามคนเพราะคนไข้คนนี้ ยอมรับว่า
“หยุดบุหรี่เรื่องหมูๆ ครับหมอ”
หมอ    “ดีใจด้วย ขอให้หยุดบุหรี่ให้สำเร็จจริงๆ นะครับ”
คนไข้    “ไม่ยากครับ …..ผมทำสำเร็จ หยุดมาได้หลายครั้งแล้ว!”
หมอ    “ ??? ”

นิธิ มหานนท์

บทความที่เกี่ยวข้อง

ใจ กับ หิน
ยาลดไขมัน (ตอน 2)
รพ.ปิยะเวท จัดโปรแกรม "Perfect Health Perfect...
What goes up must come down
Heart attack and heart failure : what’s the differ...
Take a deep breath out


ข้อคิดเห็นทั้งหมดนี้เป็นความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้อ่าน ไม่เกี่ยวข้องกับเจ้าของเว็บไซต์แต่อย่างใด โปรดแสดงความเห็นด้วยความสุภาพ ถ้าเป็นครั้งแรกที่คุณโพสต์แสดงความเห็น อาจจะมีการคัดกรองเนื้อหาได้ การแสดงความคิดเห็นควรอยู่ในประเด็น ห้ามโจมตีใส่ร้ายบุคคลอื่น หรือทำลิงค์ไปยังเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาไม่เกี่ยวข้องกัน ผู้ดูแลเว็บไซต์สามารถแก้ไขหรือลบความคิดเห็นได้ทุกกรณี

   

Your words are your own, not related to the owner of this website. So be nice and helpful if you can. If this is the first time you're posting a comment, it might go into moderation. Keep comments on topic, no personal attacks, external linking for unrelated content. Administrator has right to delete, edit comments for any reason.

Comments are closed.