Skip to content

ยาลดไขมัน (ตอน 2)

November 23rd, 2015

Webmaster

_V0P3534

เพราะระดับไขมันที่ละลายในเลือด เราสามารถตรวจได้ง่ายกว่าปริมาณไขมันที่เกาะตามผนังหลอดเลือด และระดับไขมันที่วัดได้จากการเจาะเลือดนั้นก็ยังมีความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับการเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด และการเสียชีวิตจากโรคหัวใจ
ในทางการแพทย์ เราจึงได้มีความพยายามที่จะลดปัจจัยเสี่ยงนี้ (ไขมันจากการเจาะเลือดสูง) ด้วยวิธีต่างๆ  ซึ่งวิธีการเหล่านี้ที่พิสูจน์แล้วทำได้ผลดีชัดเจนคือ


การควบคุมอาหาร
การออกกำลังกายสม่ำเสมอ
การใช้ยาลดระดับไขมันในเลือด
การรักษาด้วยสองวิธีแรกเป็นการรักษาที่ไม่มีผลข้างเคียง (หรือมีแต่น้อยมาก) ส่วนการใช้ยานั้นมักจะเริ่มใช้ในรายที่ระดับไขมันในเลือดสูงมาก แต่ยังไม่มีโรคหัวใจหรือโรคหลอดเลือด หรือในรายที่รับไขมันสูงไม่มากแต่มีโรคหลอดเลือดหัวใจแล้ว แพทย์จึงต้องการให้ระดับไขมัน (ตัวร้าย)ในเลือดต่ำลงไปอีก
ในบางกรณี แพทย์อาจจะต้องการใช้ยาลดไขมัน {(โดยเฉพาะในกลุ่มของ สแตติน (Statin)} เพื่อเหตุอื่นๆ เช่นลดการอักเสบของผนังหลอดเลือด (ลดระดับ CRP จากการตรวจเลือด)
ยิ่งไปกว่านั้นยาลดไขมันกลุ่มนี้นอกจากจะมีผลลดระดับไขมันที่ละลายในเลือดและลดการอักเสบของผนังหลอดเลือดแล้ว  ยากลุ่มนี้ (กลุ่ม Statin)…. กลุ่มนี้เท่านั้น [ไม่รวมยาลดการดูดซึมของไขมันที่พวกนักกินทั้งหลายชอบกินกันหลังรับประทานมื้อใหญ่ ๆ มันๆ(ที่อร่อยๆ)]  ยังมีฤทธิ์ลดความเสี่ยงจากการเกิดปัญหาเฉียบพลันทางโรคหัวใจ ได้อีกด้วย
ที่เรารู้เรื่องนี้ก็เพราะว่ามีการให้ยากลุ่มดังกล่าวในคนไข้โรคหัวใจที่มีระดับไขมันไม่สูง ก็พบว่า คนที่ได้รับยามีความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาโรคหัวใจลดลงตามไปอีกด้วย
ที่เล่ามาทั้งหมดนี้ใช่ว่ายาทุกชนิดจะมีแต่ผลดีก็หาไม่ ยาก็ยังคือยาเหมือนทุกๆสิ่งที่เป็นไปตามธรรมชาติ คือมีทั้งข้อดีและข้อเสีย………สำหรับยาเราเรียกว่าผลข้างเคียง ซึ่งต่างจากการแพ้ยาเพราะการแพ้ยานั้น มักจะเกิดจากการที่ภูมิต้านทานของร่างกายมีปฏิกิริยาต่อต้านยานั้นๆ  และบางคนอาจเกิดอาการรุนแรง!!! ตัวอย่างเช่นการเกิดผื่นแพ้ยาตามผิวหนัง หรือการเสียชีวิตเฉียบพลันหลังได้ยาบางประเภท


ผลข้างเคียงของยาลดไขมันกลุ่มนี้ (statin) ที่รู้กันทั่วไปคือผลข้างเคียงที่มีต่อตับและกล้ามเนื้อซึ่งมีโอกาสเกิดขึ้นเพียงร้อยละ 0.2 ถึงร้อยละ 2 ขึ้นอยู่กับขนาดของยาที่ได้ แต่ที่สำคัญคือ มียาหลายชนิดเช่นยาปฏิชีวนะ ยาหัวใจบางประเภท ยาลดความดัน และยาลดไขมันประเภทอื่นๆ ถ้าใช้ร่วมกันกับยาลดไขมันนี้แล้วจะทำให้โอกาสเกิดผลข้างเคียงที่ว่านั้นมากขึ้นไปอีก
ผลข้างเคียงที่ไม่รุนแรงอื่นๆที่อาจพบได้บ่อยๆ จากยาลดไขมัน ก็มีอีกเช่น ท้องอืด ท้องผูก ท้องเดิน ปวดศีรษะ ปวดข้อ คันผิวหนัง ผมร่วง เพลีย บวม และอื่นๆ อีกมากมาย
ดังนั้นจะเห็นได้ว่าทั้งหมอ และคนไข้ที่ต้องกินยา (ไม่ว่ายาใดๆ) ต้องมีความเข้าใจถึงผลดีผลเสียของยาอย่างลึกซึ้ง มีความเข้าใจ เรื่องยาที่จำเป็นต้องใช้อย่างถี่ถ้วน
มีข้อแนะนำว่าผู้ที่รับประทานยาลดไขมันประเภทนี้ควรได้รับการตรวจเลือดดูการทำงานของตับและไตเสียก่อน และหลังจากได้ยาไปแล้ว 2 ถึง 3 เดือน เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีผลข้างเคียงต่อตับและไต หลังจากนั้นก็ควรต้องตรวจเลือดเป็นระยะๆ ประมาณปีละ 1-2 ครั้ง ขึ้นกับขนาดของยาที่ได้ และที่สำคัญ คือ ดูด้วยว่ายาที่รับประทานอยู่นั้นสามารถลดระดับไขมันในเลือดได้หรือไม่ เพราะมีคนไข้หลายๆ คน เมื่อกินยาอยู่ก็ตามใจปากมากขึ้นเพราะสบายใจว่ามียาควบคุมอยู่
ในคนที่เป็นโรคหลอดเลือดแข็งกับหรือโรคหัวใจแล้ว เราอยากให้ค่าคอเลสเตอรอลรวม  (total cholesterol)  และแอลดีแอลคอเลสเตอรอล (LDL-cholesterol)  ต่ำที่สุดเท่าที่จะต่ำได้เพราะค่าปกติที่เราพูดๆ ถึงกันนั้นเป็นค่าปกติของคนปกติ!!! คนที่มีโรคแล้ว  ระดับไขมันทั้งสองชนิด ควรจะต่ำที่สุดเท่าที่จะต่ำได้โดยการควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย และใช้ยาในขนาดที่มากพอที่จะไม่ทำให้เกิดผลข้างเคียง
คนไข้ที่ได้ยากลุ่มนี้ยังควรทราบด้วยว่าต้องรีบมาพบแพทย์ทันทีที่มีอาการผิดปกติ เช่นมีผื่นขึ้นตามตัวหรือมีอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง

มีผู้หญิงคนหนึ่งอายุราวๆ 60 ปีเศษ สูงประมาณ 150 เซนติเมตร รูปร่างไม่อ้วนไม่ผอม ท่าทางเป็นนักกีฬา แข็งแรงพอสมควร มาพบผมเนื่องจากเธอสังเกตตัวเองว่าในช่วง 6-7 เดือนหลังเธอออกกำลังได้น้อยลง ที่เคยเล่นเทนนิส ได้คราวละ 2-3 เซ็ท ช่วงหลังๆ เล่นได้ไม่ครบเซ็ทก็เหนื่อยต้องขอพัก แต่เธอไม่เคยมีอาการเจ็บ แน่นหน้าอก หรือหน้ามืดเป็นลม ปัจจัยเสี่ยงต่างๆของโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ เธอก็ไม่มีแต่ไม่เคยตรวจร่างกายหรือตรวจเลือดมาก่อนเลย เนื่องจากเป็นคนค่อนข้างแข็งแรง
จากการตรวจร่างกายโดยละเอียดก็ไม่พบความผิดปกติอะไร ความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ปกติ ตรวจสมรรถภาพการทำงานของหัวใจ โดยดูภาพจากการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) ซึ่งเป็นวิธีตรวจหากล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดที่ละเอียด ชัดเจนและแม่นยำวิธีหนึ่งที่มีในปัจจุบันนี้แล้ว ก็ไม่พอว่าเธอมีกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
เธอมีสิ่งผิดปกติอย่างเดียวที่ตรวจพบคือระดับคอเลสเตอรอลรวม(total cholesterol)  ของเธอสูงกว่า 300 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ซึ่งเป็นระดับที่สูงมากๆ  ผมจึงให้ยาลดไขมันกลุ่มสแตติน (Statin)  กับเธอไปพร้อมๆ กัน แนะนำเรื่องอาหารที่ควรควบคุมไปด้วย
คนไข้คนนี้กลับมาหาผมทุกๆ สามเดือนอยู่ปีเศษๆ แต่ระดับคอเลสเตอรอลของเธอก็ไม่ลดลงมาเท่าไหร่ ผมต้องเพิ่มขนาดยาขึ้นเรื่อยๆ จนเกรงว่าจะเกิดผลข้างเคียงจากยา จนกระทั่งวันหนึ่ง ผมอดสงสัยไม่ได้จึงถามเธอเรื่องรายละเอียดของอาหารที่เธอรับประทานซึ่งก็ดูจะถูกต้องดี
พอถามเรื่องยาอีกครั้งเธอจึงสารภาพว่า เธอไม่ค่อยได้รับประทานยาที่ผมให้เลย เพราะฟังผมอธิบายเรื่องผลข้างเคียงของยาเสียจนกลัว และเธอมีความคิดว่า “ยาฝรั่ง” หรือยาแผนปัจจุบันนั้นมักจะมีผลเสียถ้ารับประทานไปนานๆ เธอจึงไปเสาะแสวงหา “ยาสมุนไพร” ทั้งยาไทย ยาจีน และวิธีการต่างๆ นาๆ ไม่ว่าจะเป็นการฝังเข็ม ล้างท้อง เธอลองมาหมดแล้วแต่ไม่ได้ผล
เมื่อผมทราบดังนั้น ผมจึงบอกเธอว่า
“โธ่ทำไม ไม่บอกผมละครับว่าไม่ชอบ ยาฝรั่ง”
……”ผมมียาลดไขมันของแขกด้วย”
เธอตาโตด้วยความตื่นเต้น….”หมอพูดเล่น หรือพูดจริงคะ”
ผมตอบ “ผมจะหลอกคุณทำไม?”
ว่าแล้วผมก็สั่งยาลดไขมันที่ทำจากประเทศอินเดียให้เธอไป (ผมชี้ให้ดูที่กล่องยาว่า ยานี้ทำจากประเทศอินเดียจริง!!)
ครั้งต่อมาเมื่อเจาะเลือดตรวจดูก็พบว่าผลเลือดต่างๆเป็นปกติหมด และไม่มีผลข้างเคียงใดๆ จากยาเลย ทำให้เธอพอใจ “ยาแขก” ของผมมาก
แต่ผมก็ลืมบอกเธอไปว่า “ยาแขก” นั้นจริงๆ แล้วเป็นตัวยาตัวเดียวกับ “ยาฝรั่ง” ที่เธอได้ตั้งแต่แรกนั่นเอง เพียงแต่ยี่ห้อนี้ทำในเมืองอินเดียเท่านั้นเอง!!!

 

นิธิ  มหานนท์

บทความที่เกี่ยวข้อง

How to derive the greatest benefits from eating fi...
หายขัดแต่ไม่หายขาด
ฝึกจิต ออกกำลัง
Integrative medicine can offer patients the best o...
คุณประโยชน์ของแคลเซียม
ปรับการออกกำลังกายรับวัยที่เพิ่มขึ้น


ข้อคิดเห็นทั้งหมดนี้เป็นความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้อ่าน ไม่เกี่ยวข้องกับเจ้าของเว็บไซต์แต่อย่างใด โปรดแสดงความเห็นด้วยความสุภาพ ถ้าเป็นครั้งแรกที่คุณโพสต์แสดงความเห็น อาจจะมีการคัดกรองเนื้อหาได้ การแสดงความคิดเห็นควรอยู่ในประเด็น ห้ามโจมตีใส่ร้ายบุคคลอื่น หรือทำลิงค์ไปยังเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาไม่เกี่ยวข้องกัน ผู้ดูแลเว็บไซต์สามารถแก้ไขหรือลบความคิดเห็นได้ทุกกรณี

   

Your words are your own, not related to the owner of this website. So be nice and helpful if you can. If this is the first time you're posting a comment, it might go into moderation. Keep comments on topic, no personal attacks, external linking for unrelated content. Administrator has right to delete, edit comments for any reason.

Comments are closed.